{"id":488,"date":"2010-08-04T10:26:21","date_gmt":"2010-08-04T08:26:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.karadere.com\/blog\/?p=488"},"modified":"2010-08-04T10:26:21","modified_gmt":"2010-08-04T08:26:21","slug":"turk-tarihindeki-boylar-ve-kavimler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/turk-tarihindeki-boylar-ve-kavimler.html","title":{"rendered":"T\u00fcrk Tarihindeki Boylar ve Kavimler"},"content":{"rendered":"<div><strong>Y\u00fce-\u00e7iler (Y\u00fce\u00e7iler)<\/strong><br \/>\nEski T\u00fcrk kavimlerinden. \u00c7ince kaynaklarda \u201cY\u00fceh-ch\u2019ih\u201d olarak ge\u00e7er.<br \/>\nY\u00fce-\u00e7ilere, tarih\u00ee kay\u0131tlarda, ilk defa M.\u00d6. 3. y\u00fczy\u0131lda rastlan\u0131r. \u00c7in\u2019in kuzeyine hakimdiler. Anayurtlar\u0131, Orta Asya\u2019da Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131 ile Kan-su havalisiydi. B\u00fcy\u00fck ve K\u00fc\u00e7\u00fck Y\u00fce-\u00e7iler olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131l\u0131rlard\u0131. M.\u00d6. 3. y\u00fczy\u0131lda \u00c7in\u2019in \u00baansi ve Kan-su eyaletlerinde, kuvvetli bir devlet kurdular. \u00c7inlilerle s\u0131k\u0131 m\u00fcnasebette bulundular.<strong>Y\u00f6r\u00fckler<\/strong><br \/>\nAnadolu ve Rumeli\u2019de g\u00f6\u00e7ebe olarak ya\u015fayan, ge\u00e7imlerini hayvanc\u0131l\u0131kla sa\u011flayan ve mevsimlere g\u00f6re ova veya yaylalarda kurduklar\u0131 \u00e7ad\u0131rlarda oturan O\u011fuz T\u00fcrklerine verilen ad. Bunlara, T\u00fcrkmenler ad\u0131 da verilir. \u201cCesur, muh\u00e2rip, iyi y\u00fcr\u00fcyen, eli aya\u011f\u0131 sa\u011flam\u201d gibi m\u00e2n\u00e2lar\u0131 ifade eden \u201cY\u00f6r\u00fck\u201d kelimesi yerine, \u201cy\u00fcr\u00fck\u201d kelimesi de kullan\u0131l\u0131r. Umum\u00ee olarak konar-g\u00f6\u00e7er hayat ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn topluluklar i\u00e7in kullan\u0131lan bu isim, daha \u00e7ok g\u00f6\u00e7ebe O\u011fuz boylar\u0131 i\u00e7in alem (\u00f6zel isim) olmu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>Yakutlar<\/strong><br \/>\nSibirya\u2019n\u0131n kuzeydo\u011fusunda ya\u015fayan bir T\u00fcrk boyu.<br \/>\nSahalar ad\u0131yla da bilinen Yakutlar\u0131n, Gul\u0131ganlarla (Kur\u0131kanlar) Tunguzlar\u0131n kar\u0131\u015fmas\u0131ndan meydana geldi\u011fi tahmin edilmektedir. Kur\u0131kanlar\u0131n, 7. y\u00fczy\u0131lda \u00c7in saray\u0131na hediyeler verdikleri, G\u00f6kt\u00fcrk Devleti\u2019ni ikinci defa kuran \u0130lteri\u015f Ka\u011fan\u2019a kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 bilinmektedir. Yakutlar, 10. y\u00fczy\u0131ldan sonra, Mo\u011fol istilalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yurtlar\u0131n\u0131 terk ederek, Selenga Irma\u011f\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131nda, Angara ve Lena \u0131rmaklar\u0131n\u0131n yukar\u0131 b\u00f6lgelerine g\u00f6\u00e7t\u00fcler.<\/p>\n<p><strong>Varsak Boyu (Varsaklar)<\/strong><br \/>\nO\u011fuzlar\u2019\u0131n \u00dc\u00e7ok koluna ba\u011fl\u0131 bir T\u00fcrk Boyu.<br \/>\nUla\u015f, Elvanl\u0131 ve Kusun gibi obalara ayr\u0131l\u0131rlard\u0131. On \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc as\u0131rda, Anadolu\u2019ya gelerek, Tarsus-Mersin civar\u0131ndaki da\u011fl\u0131k araziye yerle\u015ftiler. Osmanl\u0131-Karamanl\u0131 m\u00fccadelesinde, Karamano\u011fullar\u0131 taraf\u0131nda yer ald\u0131lar. Meml\u00fbklar\u2019la da kom\u015fu olduklar\u0131ndan, zaman zaman Karamanl\u0131lara kar\u015f\u0131 da tav\u0131r ald\u0131lar. Varsaklar\u0131n bir k\u0131sm\u0131, \u00c7elebi Sultan Mehmed zaman\u0131nda, Osmanl\u0131 idaresi alt\u0131na al\u0131nd\u0131. Osmanl\u0131-Akkoyunlu sava\u015f\u0131nda, bir k\u0131s\u0131m Varsaklar, Akkoyunlu taraf\u0131n\u0131 tuttu. Sava\u015f sonunda, Uzun Hasan\u2019la birlikte \u0130ran\u2019a gittiler (1473).<\/p>\n<p><strong>Tatarlar<\/strong><br \/>\nT\u00fcrkistan\u2019\u0131n do\u011fusundan, Cengiz \u0130mparatorlu\u011fu zaman\u0131nda K\u0131r\u0131m ve Anadolu\u2019ya yay\u0131lan bir kavim.<br \/>\nMuhtelif zamanlarda, muhtelif m\u00e2n\u00e2larda kullan\u0131lan Tatar kelimesi, daha ziyade Mo\u011follar\u0131 ve T\u00fcrkleri ifade etmi\u015ftir. Tatar kelimesine, ilk olarak Orhun Kitabeleri\u2019nde, \u0130stemi Han\u2019\u0131n bir merasimine gelenler listesinde rastlanmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde K\u00fcltigin ve Bilge Ka\u011fan kitabelerinde de Tatarlar, \u00e7e\u015fitli vesilelerle an\u0131l\u0131r. Bu kitabelerde Otuz-Tatarlar olarak ge\u00e7en kavim, G\u00f6kt\u00fcrk ve Uygur kitabelerinde Dokuz-Tatarlar \u015feklinde ge\u00e7er.<\/p>\n<p><strong>Salur Boyu (Salurlar, Salurlular)<\/strong><br \/>\nO\u011fuzlar\u0131n \u00dc\u00e7ok koluna mensup bir T\u00fcrk boyu.<br \/>\nOn \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131lda \u0130ran\u2019\u0131n Fars b\u00f6lgesinde Salgurlular (Fars) Atabegli\u011fini kurdular. Horasan ve Kirman\u2019dan gelen di\u011fer T\u00fcrk boylar\u0131yla, n\u00fcfuzlar\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131lar. Atabegli\u011fin 1286 y\u0131l\u0131nda Mo\u011follar taraf\u0131ndan ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sonra, Salurlar, Salur T\u00fcrkmenleri ad\u0131yla an\u0131lmaya ba\u015flad\u0131lar. B\u00f6lgede kalanlar, Merv ve Serahs civar\u0131nda hayatlar\u0131n\u0131 devam ettirdiler. Bat\u0131ya g\u00f6\u00e7 edenlerse, Anadolu\u2019da kurulan Meng\u00fcc\u00fckler, Eretnal\u0131lar ve T\u00fcrkiye Sel\u00e7uklular\u0131\u2019n\u0131n hizmetine girdiler.<\/p>\n<p><strong>Pe\u00e7enekler<\/strong><br \/>\nT\u00fcrk boylar\u0131ndan. O\u011fuzlar\u0131n \u00dc\u00e7-ok koluna mensupturlar.<br \/>\n\u0130sl\u00e2m kaynaklar\u0131nda \u201cBe\u00e7ene, Be\u00e7enek, Bi\u00e7ene\u201d; Anadolu a\u011fz\u0131nda \u201cPe\u00e7eneke, Be\u00e7enek\u201d olan boyun ad\u0131, \u201ciyi \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, gayret g\u00f6sterir\u201d m\u00e2n\u00e2s\u0131ndad\u0131r. Pe\u00e7eneklere Bizansl\u0131lar \u201cPatzinak\u201d, L\u00e2tinler \u201cBissenus\u201d, Ruslar \u201cPe\u00e7ennyeg\u201d, Macarlar \u201cBe\u015fenny\u00f6\u201d, Ermenilerin \u201cBadzinag\u201d dedikleri, kaynaklarda yaz\u0131l\u0131d\u0131r. As\u0131l yurtlar\u0131, Orta Asya\u2019da, Seyhun (Siriderya) ile \u0130dil (Volga) nehirleri aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00d6zbekler (\u00baeybaniler)<\/strong><br \/>\nOn d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131ldan itibaren Orta Asya\u2019da hakimiyet kuran, bug\u00fcn \u00e7o\u011funlukla \u00d6zbekistan Cumhuriyetinde ya\u015fayan T\u00fcrk boyu.<br \/>\n\u00d6zbek halk\u0131n\u0131n tarihinin ilk d\u00f6nemlerine ait bilgi yoktur. \u00d6zbeklere bu ad, ilk olarak 1313-1340 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm s\u00fcren, Alt\u0131nordu H\u00fck\u00fcmdar\u0131 G\u0131y\u00e2seddin Muhammed \u00d6zbek taraf\u0131ndan verildi. Daha sonralar\u0131, 1412-1468 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Eb\u00fc\u2019l-Hayr\u2019a ba\u011fl\u0131 M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrklerin ad\u0131 oldu.<\/p>\n<p><strong>O\u011fuzlar, O\u011fuz Boyu<\/strong><br \/>\nBug\u00fcn; T\u00fcrkiye, Balkanlar, \u00c2zerbaycan, \u0130ran, Irak ve T\u00fcrkmenistan\u2019da ya\u015fayan T\u00fcrklerin atalar\u0131 olan b\u00fcy\u00fck bir T\u00fcrk boyu. O\u011fuzlara, T\u00fcrkmenler de denir.<br \/>\nO\u011fuz kelimesinin t\u00fcreyi\u015fiyle ilgili \u00e7e\u015fitli fikirler ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kelimenin boy, kabile m\u00e2n\u00e2s\u0131na gelen \u201cOk\u201d ve \u00e7okluk eki olan \u201cz\u201dnin birle\u015fmesinden \u201cOk-uz\u201d (oklar, koylar) anlam\u0131nda oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, oyrat (ha\u015far\u0131, yaramaz) kelimesinin e\u015f anlaml\u0131s\u0131 oldu\u011funu iddi\u00e2 edenler de vard\u0131r. Ancak kelime, Anadolu a\u011f\u0131zlar\u0131nda \u201chalim selim, a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131\u201d m\u00e2n\u00e2lar\u0131na da kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>K\u0131p\u00e7aklar (Kumanlar)<\/strong><br \/>\nAvrupal\u0131lar\u0131n \u201cKuman\u201d ad\u0131n\u0131 verdikleri kuzey T\u00fcrkleri.<br \/>\nK\u0131p\u00e7aklar\u0131, Bizansl\u0131lar \u201cKumanos\u201d, Macarlar \u201cKun\u201d, Ruslar \u201cPolovets\u201d, Almanlar \u201cFalben\u201d ad\u0131yla bilirler. \u0130slam\u00ee kaynaklar ise \u201cK\u0131p\u00e7ak\u201d (K\u0131f\u015fak, H\u0131f\u015fak) diye zikrederler. Genellikle, beyaz tenli, sar\u0131 sa\u00e7l\u0131 ve mavi g\u00f6zl\u00fcd\u00fcrler. Bat\u0131 G\u00f6kt\u00fcrkleri\u2019nin bir kolu oldu\u011fu s\u00f6ylenen K\u0131p\u00e7aklar\u0131n, Kimek, Yimek, Kangl\u0131 ve O\u011fuz gibi T\u00fcrk boylar\u0131 ile irtibatlar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>K\u0131n\u0131k Boyu (K\u0131n\u0131klar)<\/strong><br \/>\nSel\u00e7uklu Hanedan\u0131n\u0131n mensup oldu\u011fu O\u011fuz boyu. Yirmi d\u00f6rt O\u011fuz boyundan biridir. \u00dc\u00e7-ok boylar\u0131ndand\u0131r.<br \/>\nK\u0131n\u0131klar, Sel\u00e7uklular\u2019\u0131n kurulu\u015funda ve Anadolu\u2019nun fethinde b\u00fcy\u00fck rol oynad\u0131lar. On \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131lda kalabal\u0131k bir kitle h\u00e2linde Suriye\u2019de bulunan T\u00fcrkmen grubu aras\u0131nda, K\u0131n\u0131klar da bulunuyordu. Di\u011fer boylarla birlikte K\u0131n\u0131klar da, Meml\u00fbklar\u2019\u0131n yan\u0131nda yer alarak \u00c7ukurova\u2019n\u0131n fethine kat\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p><strong>Kay\u0131 Boyu (Kay\u0131lar)<\/strong><br \/>\nO\u011fuzlar\u0131n Bozok kolundan, Osmanl\u0131lar\u0131n da mensup oldu\u011fu bir boy.<br \/>\nKay\u0131 kelimesi; \u201cmuhkem, kuvvet ve kudret sahibi\u201d demektir. Kay\u0131 boyunun damgas\u0131, iki ok ve bir yaydan ibaretti. O\u011fuz Han o\u011flu G\u00fcn Han o\u011flu Kay\u0131\u2019n\u0131n, bu boyun ceddi oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Yirmi sene h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k yapan Kay\u0131\u2019n\u0131n nesli, uzun y\u0131llar bu makamda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebeple Kay\u0131 boyu, O\u011fuz boylar\u0131 aras\u0131nda ilk s\u0131rada g\u00f6sterilmektedir.<\/p>\n<p>Kaynak :\u00a0<a href=\"http:\/\/www.turkishajan.com\/turkiye-ve-turk-osmanli-tarihi\/turk-boy-ve-kavimleri-97490.html\">http:\/\/www.turkishajan.com\/turkiye-ve-turk-osmanli-tarihi\/turk-boy-ve-kavimleri-97490.html<\/a><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y\u00fce-\u00e7iler (Y\u00fce\u00e7iler)<br \/>\nEski T\u00fcrk kavimlerinden. \u00c7ince kaynaklarda \u201cY\u00fceh-ch\u2019ih\u201d olarak ge\u00e7er.<br \/>\nY\u00fce-\u00e7ilere, tarih\u00ee kay\u0131tlarda, ilk defa M.\u00d6. 3. y\u00fczy\u0131lda rastlan\u0131r. \u00c7in\u2019in kuzeyine hakimdiler. Anayurtlar\u0131, Orta Asya\u2019da Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131 ile Kan-su havalisiydi. B\u00fcy\u00fck ve K\u00fc\u00e7\u00fck Y\u00fce-\u00e7iler olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131l\u0131rlard\u0131. M.\u00d6. 3. y\u00fczy\u0131lda \u00c7in\u2019in \u00baansi ve Kan-su eyaletlerinde, kuvvetli bir devlet kurdular. \u00c7inlilerle s\u0131k\u0131 m\u00fcnasebette bulundular.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-488","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarih","has-post-title","has-post-date","has-post-category","has-post-tag","has-post-comment","has-post-author",""],"aioseo_notices":[],"views":10621,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/488","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=488"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/488\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}