{"id":2700,"date":"2013-07-21T12:31:39","date_gmt":"2013-07-21T10:31:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.karadere.com\/blog\/?p=2700"},"modified":"2013-07-21T12:31:39","modified_gmt":"2013-07-21T10:31:39","slug":"turkce-karakterde-alan-adi-turkce-domain-alinabilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/turkce-karakterde-alan-adi-turkce-domain-alinabilir-mi.html","title":{"rendered":"T\u00fcrk\u00e7e karakterde Alan ad\u0131. T\u00fcrk\u00e7e domain al\u0131nabilir mi ?"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

\"\"
IDN<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Merhabalar, Son 5 y\u0131ld\u0131r s\u00f6z edilen t\u00fcrk\u00e7e internet sitesi da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 ve com.tr uzant\u0131larda da yasala\u015fan bir konuya bende deyinmek istedim. (Bu sabah biraz \u00e7ocuksu kalkt\u0131m kusuruma bakmay\u0131n anlat\u0131mda biraz felsefi ve \u00e7ocuksu olabilir )<\/p>\n

Konumuz t\u00fcrk\u00e7e karakter i\u00e7eren internet sitesi al\u0131nabilirmi ? yani t\u00fcrk\u00e7e alan ad\u0131 (domain) al\u0131n\u0131r m\u0131 ? al\u0131n\u0131rsa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rm\u0131 ? \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ? sorularan\u0131 cevap vermek i\u00e7erikli olacakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130nternetin do\u011fdu\u011fu arpa net ile ba\u015fl\u0131yal\u0131m. \u00a0www ile internetin d\u00fcnyaya yay\u0131lmas\u0131 tabiki amerika kaynakl\u0131 oldu\u011funu bilmeyenimiz yoktur i\u015fte hal b\u00f6yle iken temelinde amerkian alfabesi destekli bir teknolojiden bahsediyoruz. yani programlama dillerinin t\u00fcm karakter setleri ingiliz alfabesidir. Bunun sebebi bilgisayr\u0131n icad\u0131n\u0131n amerikan temelli olmas\u0131d\u0131r. Amerkian ingiliz harfleri<\/p>\n

http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0ngilizce_alfabe<\/p>\n\n\n\n\n\n\n
B\u00fcy\u00fck harfler<\/b><\/td>\n<\/tr>\n
A<\/a><\/td>\nB<\/a><\/td>\nC<\/a><\/td>\nD<\/a><\/td>\nE<\/a><\/td>\nF<\/a><\/td>\nG<\/a><\/td>\nH<\/a><\/td>\nI<\/a><\/td>\nJ<\/a><\/td>\nK<\/a><\/td>\nL<\/a><\/td>\nM<\/a><\/td>\nN<\/a><\/td>\nO<\/a><\/td>\nP<\/a><\/td>\nQ<\/a><\/td>\nR<\/a><\/td>\nS<\/a><\/td>\nT<\/a><\/td>\nU<\/a><\/td>\nV<\/a><\/td>\nW<\/a><\/td>\nX<\/a><\/td>\nY<\/a><\/td>\nZ<\/a><\/td>\n<\/tr>\n
K\u00fc\u00e7\u00fck harfler<\/b><\/td>\n<\/tr>\n
a<\/td>\nb<\/td>\nc<\/td>\nd<\/td>\ne<\/td>\nf<\/td>\ng<\/td>\nh<\/td>\ni<\/td>\nj<\/td>\nk<\/td>\nl<\/td>\nm<\/td>\nn<\/td>\no<\/td>\np<\/td>\nq<\/td>\nr<\/td>\ns<\/td>\nt<\/td>\nu<\/td>\nv<\/td>\nw<\/td>\nx<\/td>\ny<\/td>\nz<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

bildi\u011fimiz gibi 26 harfden olu\u015fmaktad\u0131r. \u00a0bilgisayar\u0131 amerikal\u0131lari cad edeceklerse ilk kendileri i\u00e7in icad edeceklerdir zatende \u00f6yle oldu. Ama admalar burda ihtiya\u00e7tan b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015fler sadece 26 karakterin yetmiceni anlam\u0131\u015flar hesaplamalar i\u00e7in rakamlar\u0131 ve baz\u0131 i\u015faretleride i\u00e7ine al\u0131p kafay\u0131 k\u0131r\u0131p amerikan karkater tablosu denilen bir karakter tablo standart\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131r<\/p>\n

ASCII =\u00a0A<\/b>merican\u00a0S<\/b>tandard\u00a0C<\/b>ode for\u00a0I<\/b>nformation\u00a0I<\/b>nterchange (http:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Ascii)<\/i><\/p>\n

bu tabloda rakam , harf baz\u0131 komutlar\u0131n i\u015faretleri, noktamam vir\u00fcgl gibi i\u015faretler ile ihtiya\u00e7 duyulabilecek hesaplamalar dahilinde nihai hali 255 karakter olarak buda ikilik sistem (bilgisayar sistemi – digital system – 1 0- do\u011fru yanl\u0131- elektrik var yok- )<\/p>\n

8 bite kar\u015f\u0131l\u0131k gelir. buda 2 \u00fczeri sekiz yani 255 tir. k\u0131saca bilgisayar\u0131n t\u00fcm temeli bu karakterler \u00fczerine kurulmu\u015ftur.<\/p>\n

i\u015fte bu sebepten bizim karkaterler yoktur ve internet alan adlar\u0131ndaki;<\/p>\n

www. ile baslayan t\u00fcm isimlerin olas\u0131klar\u0131 ingiliz alfabesindeki harf ve rakamlar\u0131n kombinasyonundan olu\u015fmak zorundad\u0131r.<\/p>\n

\u00e7\u00fcnk\u00fc bir \u015feyin icad\u0131n\u0131 kim yaparsa onun kurallar\u0131n\u0131da mucidi belirler icad\u0131n do\u011fas\u0131 gere\u011fi. g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar d\u00fcnya hep bu ingiliz harfleri s\u00f6m\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr de diyebiliriz:) \u00a0Ama ihtiya\u00e7lar do\u011frultusunda, asl\u0131nda bilgisayar\u0131n di\u011fer d\u00fcnya \u00fclkelerine gitmesi, di\u011fer \u00fclkelerin bilgisayarda kendi harflerini kullanabilmesi i\u00e7in word gibi yaz\u0131 yazma ugulamalar\u0131na temeli yine ascii olmak ko\u015f\u0131lu ile farkl\u0131 karakter setleri don\u00fc\u015f\u00fcm metodolojisi kullan\u0131larak \u00e7in ceye , japoncaya, rus\u00e7aya, t\u00fcrk\u00e7eye destek verilmi\u015ftir. ama bu deste\u011fi s\u00fcrekli bir oranizasyon ele alarak vermeh durumundad\u0131r. yani i\u015fletim sistemi yaz\u0131l\u0131m firmas\u0131 microsoft bir organizasyon dur ve sistemi t\u00fcrkiyeye satmak i\u00e7in tr deste\u011fine destek vermi\u015ftir. bunuda \u015fu standartlar\u0131 kurarak yapm\u0131\u015flard\u0131r t\u00fcm \u00fclkelerin kendi ascii kod tablola\u0131rn\u0131 olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. bizim ascii kodumuz 857 numaral\u0131 koddur.<\/p>\n

http:\/\/www.ascii-codes.com\/cp857.html<\/p>\n

bu kod tablolar\u0131na bir program yaz\u0131l\u0131m\u0131nda bu deste\u011fi hi\u00e7 bir zaman o program\u0131 yazan ki\u015fi vermedi\u011fi s\u00fcrece dil deste\u011fi alamay\u0131z. Hal b\u00f6yle iken yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131ld\u0131r programlarda ve bilgisayr d\u00fcnyas\u0131nda TR karakter sorunlar\u0131n\u0131 temelinde amerikan ascii y\u00fc\u00fczndne hep \u00e7ektik sadece biz de\u011fil. Ruslarda \u00e7inlilerde \u00e7ekti ve halada \u00e7ekece\u011fiz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

bilgisayr\u0131n yaz\u0131l\u0131m metin ihtiya\u00e7lar\u0131 ve globalle\u015fmesi i\u00e7in ascii kod table t\u00fcrevleri yap\u0131larka g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar dil sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilmi\u015ftir. ama internet isimlerinin hala ascii ile ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir tabu gibi birak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r be bizim t\u00fcrk insan\u0131 internet sitesine girerken zorunlu amerikan bask\u0131s\u0131 g\u00f6rerek \u00e7ayci.com girmek i\u00e7in \u00a0t\u00fcrk\u00e7e 29 harfi s\u00fcrekli bir ingiliz harfine \u00e7evirme durumunda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \ud83d\ude42 \u00a0en b\u00fcy\u00fck sorunlardan biride amerikan alfabesinin b\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fck harfleirnin homojen olmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

b\u00fcy\u00fck yaz\u0131l\u0131rken I k\u00fc\u00e7\u00fck yaz\u0131l\u0131rken i ile yaz\u0131lmas\u0131 bizim t\u00fcrk insan\u0131m\u0131z ma\u011fdur etmi\u015ftir. Karadeniz insan\u0131nda bu durum hat safaya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u015eimdi sizelere s\u00fcrekli duydu\u011funuz as\u0131l konumuz olan t\u00fcrk\u00e7e karakter internet sitesi olurmuya bakal\u0131m.<\/p>\n

temeli ascii olanda nekadar \u015e harfi ile internete giirlir. bir m\u00fchendis olarak. bu i\u015fi ilk duydu\u011fumda yukarda bahsetti\u011fim temeleindeki ilk icat gereksiniminden ben olmaz olsada sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmaz yorumunu yapm\u0131\u015ft\u0131m. \u00a0baz\u0131 giri\u015fimci t\u00fcrk arkada\u015flarin hemen t\u00fcrk\u00e7e isimle yeni alan ad\u0131 pazar\u0131 \u00fcreterek bu i\u015ften para kazanma ama\u00e7lar\u0131 olmultur ve bunuda hayata ge\u00e7irmi\u015flerdir.<\/p>\n

Buna neden inanmam\u0131\u015ft\u0131m d\u00fcnyada bir s\u00fcr\u00fc bilgisyar var t\u00fcrk\u00e7e veya \u00e7ince isimleirn internet ismi olabilmesi demek t\u00fcm d\u00fcnyadaki internet hizmeti veren bilgisayrlar\u0131n (serverlar\u0131n) alt yap\u0131alr\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi demek milyonlarca bilgisayar yaz\u0131l\u0131m vs. den bahsediyorum. bu hi\u00e7te basit ve kolay bir \u015feyde\u011fil bir t\u00fcrk\u00fcn t\u00fcrk\u00e7e Ay\u015fe.com als\u0131n k\u0131z arkada\u015f\u0131na hava ats\u0131n diye elin amerikal\u0131s\u0131n\u0131n da \u00e7okta umrundayd\u0131 \ud83d\ude42 \u00a0bu ihtiyac\u0131 al\u0131p bu f\u0131rsattan bir ticari pazar do\u011furup fikri \u00fcretenlerle beraber nas\u0131l \u015fi\u015f kebap yanmadan \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretirize bakarlar bakt\u0131larda. \u00a0peki nas\u0131l oalacak bu i\u015f. \ud83d\ude42 temele dokunmadan \u00fcstten bir\u015feyler yapmak.<\/p>\n

yani t\u00fcrk\u00e7e karakterle ay\u015fe.com olarak yaz ama arkada yine amerikan emperyalizim ascii \u00a0olmal\u0131 yoksa her\u015fey de\u011fi\u015fmeli bunu istemiyoz. ay\u015fe.com nas\u0131l ifade edecem ????<\/p>\n

ayse.com ama bu baska bi\u015fey bu zaten mevcutta al\u0131nm\u0131\u015fta olabilir ?????<\/p>\n

bu karakterleri bir algoritma ile mevcut isimlerle \u00e7ak\u0131\u015fmadan da bir formulle halletmek laz\u0131m burada matematik bilgimin fonksiyon kavram\u0131 kullan\u0131lmal\u0131 \ud83d\ude42 i\u015fte d\u00fcnayn\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm alfabeyi deestekleyen harfleri yani UTF8 unicode bir \u015fekilde ascii ye \u00e7eviren form\u00fcl\u00fc \u00a0kafay\u0131 k\u0131r\u0131p abiler yapm\u0131\u015flar, e ne yap\u0131can i\u015fin ucunda yeni bir pazar para pasta var .<\/p>\n

olay bir nevi \u00e7evirme i\u015flemidir. \u00f6rnek verince daha net anl\u0131yacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n

www.ay\u015fe.com \u00a0abilerin formule g\u00f6re xz–aye-tza.com \u00a0kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor \u00a0g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi t\u00fcrk\u00e7e acii de olmayan<\/p>\n

harfler birden fazla karkaterile manas\u0131zca belirtilmi\u015f buna k\u0131saca etiketleme diyebiliriz.<\/p>\n

yani t\u00fcrk\u00e7e harfi ascii de birden fazla harfle belirtme. ay\u015fe =\u00a0xn--aye-tza oluyor asl\u0131nda burada abile bize ay\u015fe.com yerine\u00a0xn--aye-tza.com diye bir alan ad\u0131 uretip sat\u0131yorlar araya bir katmanda formulle \u00e7evirme teknolojisi \u00fcretiyorlar sonrada bunun ad\u0131na IDN diyecekler<\/p>\n

 <\/p>\n

IDN \u00a0nedir ?\u00a0<\/strong><\/p>\n

IDN \u00a0k\u0131saca utf8 deki karakterleri ascii ceviren t\u00fcrk\u00e7e kaarakterleri ascii karakterlerde kay\u0131t eden bir bilgisayar teknolojisidir. asl\u0131nda y\u00f6ntemin ad\u0131d\u0131r. d\u00fcnyadaki t\u00fcm \u00fclkelerin kendi harfleri ile www. ile ba\u015flayan isim haklar\u0131n\u0131 alabilmeleri i\u00e7in \u00fcretilmi\u015f metodun ad\u0131d\u0131r bir y\u00f6ntemdir dememiz daha do\u011fru olur. veya bir ara katman. DNS dedigimi olay neydi ascii lerin dunyaca kaydedilmesiydi i\u015fte tr karkaterleri \u00e7in karakterleri ara\u011f karkaterleri ile de DNS \u00fcretme tutma i\u015fine ama burada dikkat edielcek husuz DNS mimarisi ile tutma buras\u0131 \u00f6nemli IDN denir.<\/p>\n

peki nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. ?<\/strong><\/p>\n

yukar\u0131da da dedi\u011fim gibi DNS mimarisi \u00fczeirne gelmi\u015f bir katman olan IDN \u00a0t\u00fcrk\u00e7e karakterleri dnsde olmad\u0131\u011f\u0131ndan normal internet mantigina g\u00f6re isim \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesi internete girmeden \u00f6nce bilgisayarda \u00e7evrilme ihityac\u0131 vard\u0131r yani bilgisayar\u0131n ay\u015fe.com un\u00a0xn--aye-tza.com oldugunu bilmesi laz\u0131m ve dns olarakta\u00a0xn--aye-tza.com aramas\u0131 i\u015fini bilgisayar taraf\u0131nda bi \u015fekilde halletmemiz laz\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr bu admalar ve \u015funu yapm\u0131\u015flar ilk etapta herkez internete nerden giriyor sorusunu sormu\u015flar ??? cevap basitce browserlar firefox explorer chrome, opera vs birs\u00fcr\u00fc bu aralar pop\u00fcler us gelini var yandex \ud83d\ude42<\/p>\n

i\u015fte bu IDN i DNS \u00e7evirme i\u015finide borowserc\u0131lara devretmi\u015fler.<\/p>\n

yeni browserlar – internet taray\u0131c\u0131lar\u0131 IDN \u00a0formulunu destekler siz taray\u0131c\u0131ya ay\u015fe.com yaz\u0131nda arkada DNS\u00a0xn--aye-tza.com arar ve sizde zaten\u00a0xn--aye-tza.com \u00a0alm\u0131st\u0131n\u0131z boylelikle teknoloji \u00e7al\u0131\u015f\u0131r hale getirilir.<\/p>\n

desteklemeyen taray\u0131c\u0131dan ay\u015fe.com girmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsna\u0131z isim bulanamd\u0131 diyecek ve siteyi a\u00e7mayacakt\u0131r. mesela explorer 6 desteklemiyor .<\/p>\n

ve taray\u0131c\u0131ya direk DNS formulle olan ad\u0131 yani asl\u0131nda esas sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z ad\u0131da yazarsan\u0131z\u00a0xn--aye-tza.com \u00a0site a\u00e7\u0131lacakt\u0131r ama adre ho\u015f olmayan bir isimde g\u00f6r\u00fcnecektir.<\/p>\n

T\u00fcrk\u00e7e karakter i\u00e7eren internet sitesi al\u0131nabilirmi ?<\/strong><\/p>\n

Evet bu bahsetti\u011fim IDN y\u00f6ntem teknolojisi bizim a\u00e7 t\u00fcrk m\u00fcte\u015febbis alan ad\u0131 sat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 hemen harekete ge\u00e7irmi\u015ftir. tr uzant\u0131l\u0131 ay\u015fe.com bo\u015fta ise alabilirsiniz .\u00a0ben bakt\u0131m. \u00a0ay\u015fe.com al\u0131nm\u0131\u015f \ud83d\ude42 Bizim com.tr da\u011f\u0131t\u0131c\u0131m\u0131z olan ODT\u00dc nic.tr de com.tr destek veriyor tc kimlik numaras\u0131 ile ilk ba\u015fvuran alabiliyor. \u00a0reklama girmesin diye firma ad\u0131 vermiyorum google pa\u015faya sorabilirsiniz.\u00a0https:\/\/www.google.com.tr\/?q=t%C3%BCrk%C3%A7e%20alan%20ad%C4%B1<\/p>\n

IDN destekleyen \u00a0.com. net. \u00a0………… vs. gibi i\u00e7in tr karakter i\u00e7eren ay\u015fe.com m\u00fcte\u015febbis.com \u00a0ve \u015fampiyonfenerbah\u00e7e.com gibi isimler al\u0131nabilir.<\/p>\n

burada tabiki uzant\u0131 da\u011f\u0131t\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n IDN desteklemesi laz\u0131m yani .com destekliyor .net destekliyor ama .TV \u00a0destekliyormu bakmad\u0131m bakmak laz\u0131m desteklemiyorsa zaten alamazs\u0131n\u0131z invalid name der \ud83d\ude42<\/p>\n

desteklenen tr alan adlar\u0131<\/p>\n

.com\u00a0.net<\/p>\n

.com.tr\u00a0.gen.tr. web.tr<\/p>\n

.name.tr\u00a0.tv.tr\u00a0.net.tr. gov.tr<\/p>\n

.bel.tr\u00a0.pol.tr\u00a0.edu.tr\u00a0.org.tr<\/p>\n

.de\u00a0.k12.tr\u00a0.bbs.tr\u00a0.av.tr\u00a0.info.tr\u00a0.dr.tr<\/p>\n

 <\/p>\n

Bu da benden size, sonu\u00e7sal bir nasihat olsun ? (e\u015f\u015fek de\u011filiz ya o kadar yazd\u0131k)<\/strong><\/p>\n

Bu t\u00fcr teknolojiler pazarlamac\u0131lar\u0131n m\u00fchendisleri kand\u0131rmas\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor gibi geliyor bana. muhtemelen bu IDN fikrinin temelinde sat\u0131\u015flar\u0131n bask\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fck. d\u00fcnayda DNS domainler belli bir seivyeye geldi ve ks\u0131\u0131r d\u00f6ng\u00fcde alan adlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcyor biriler d\u00fc\u015feni al\u0131yor el de\u011fi\u015ftiriyor yani ilk y\u0131llar\u0131na g\u00f6re say\u0131da \u00e7ok bir art\u0131\u015f yok. alan ad\u0131 pazar\u0131 ks\u0131\u0131r d\u00f6ng\u00fcye ula\u015ft\u0131. internetin ilk geli\u015fimdeki h\u0131zda b\u00fcy\u00fcme yok. pazar\u0131 b\u00fcy\u00fctmek i\u00e7in yap\u0131lan ilk hamleler …. uydurma uzant\u0131lar \u00fcreterek yeni \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretmek bunu yap\u0131yorlar ama fazla b\u00fcy\u00fcme yok temelide b\u00fcy\u00fck firmalar prestij i\u00e7in diger uzant\u0131mda bskas\u0131 kapmas\u0131n diye al\u0131yor zaten uzant\u0131larda \u00e7ok sa\u00e7ma. ilk bu .info ve \u00a0.TV ile ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

.com .net .org pop\u00fcler alan adlar\u0131 asl\u0131nda comun \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 company sadece \u015firketler i\u00e7in ama d\u00fcnya net .com ile dan\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan com uzant\u0131s\u0131n\u0131n bir karizmas\u0131 var. yani \u00a0.net \u00a0network manas\u0131nda i\u015fden dolay\u0131 tercih edilmiyor .com bo\u015fta de\u011filse zorunlu .net al\u0131narak sat\u0131\u015f yap\u0131yor. \u00a0benim felsefem alan ad\u0131 k\u0131sa olmal\u0131 kal\u0131c\u0131 olmal\u0131 ve .com gibi kari\u015fzma olmal\u0131d\u0131r. bu bir karizma ise.<\/p>\n

.com bo\u015fta is \u00a0ben blogumda bilgi veriyom diye .info neden alay\u0131m ki d\u00fcnya interneti \u00a0dot com ile tan\u0131m\u0131\u015f. yani alan ad\u0131 soy isimleri dedi\u011fimiz uzant\u0131lar amac\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda lakas\u0131z kullan\u0131l\u0131yor sadece \u00a0gov. gibi \u00fclkelerin kamular\u0131na hitap edenler amac\u0131na y\u00f6nelik kullan\u0131l\u0131yor diyebiliriz. bunun sebedie gov uzant\u0131lar\u0131 kamudan ba\u015fkas\u0131n\u0131n sat\u0131n alamamas\u0131 yani yazman poliitkalr\u0131 gere\u011fi diyebiliriz. yazman politikas\u0131 nedir ? .com u dunayda icann da\u011f\u0131t\u0131r yani ba\u015fka kimse .com \u00a0ile bir isim satamaz sadece bayisi olur temelde icann kaydeder ge\u00e7erlikik s\u00fcreleri ni kontrol eder \u00a0 ve kurallar\u0131 o belirler ilk gelen herkez ulke ba\u011f\u0131ms\u0131z al\u0131r der.<\/p>\n

ama .com.tr \u00a0tr\u00fckiyede \u00fcretilen telif hakk\u0131 ODTU nic.tr de olan bir yazmand\u0131r (register – alan ad\u0131 da\u011f\u0131t\u0131c\u0131s\u0131) com.tr t\u00fcrk \u015firketleri i\u00e7indir. kural nedir sicil gazetesi al\u0131ancak ismin firmai le i\u015fle\u015fmesi veya paten marka tes\u00e7il belgesi ile kan\u0131tlanmas\u0131 ama ilk kan\u0131tlayan al\u0131r i\u015fte bu gibi kurallar her uzant\u0131 ana da\u011f\u0131t\u0131c\u0131s\u0131nda vard\u0131r. .info farkl\u0131 olabilir.<\/p>\n

tr uzant\u0131 politikalar\u0131\u00a0https:\/\/www.nic.tr\/forms\/politikalar.pdf<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak tr ile ba\u015flayan bir alan ad\u0131 alabiliriz. ama buna nekadar gerek var insanlar\u0131 .com al\u0131nm\u0131\u015f olan isimleri tr i\u00e7eriyorsa tr ni al\u0131m diye ilk ba\u015fta mant\u0131kl\u0131 olarak cezbetmiyor de\u011fil. ama \u015funu kesin s\u00f6yeleyebilirim.<\/p>\n

ay\u015fe.com<\/strong> un \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00a0ayse.com<\/strong>\u00a0gibi d\u00fczg\u00fcn olarak \u00e7al\u0131\u015fmayacakt\u0131r. sebebi ise t\u00fcm herkesin IDN desteklememesi.<\/p>\n

uluslar aras\u0131 bir firma iseniz ve ihracat yap\u0131yorsanz tr karkaterli bir iste kurmay\u0131n derim \u00e7inli abin bilgisayar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6zmeme ihtimal\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek. teknik sebeplerden dolay\u0131.<\/p>\n

g\u00fcncel verisyonlarda olan taray\u0131c\u0131larda tr uzant\u0131l\u0131 alan adlar\u0131 DNS olarak \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr ve b\u00f6yle bir issme websitesi yaparsan\u0131z site a\u00e7\u0131l\u0131r buna %70 diyelim \u015fimdilik %30 da g\u00fcncel olmayan taray\u0131c\u0131 kullanlar\u0131 kastediyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya t\u00fcrkiye gibi teknolojide bukadar g\u00fcncel de\u011fil. yabanc\u0131larda s\u00fcrekli bir problem olacakt\u0131r. i\u015fletim sistemlerin ingilizce olmasu rusta olmas\u0131 gibi sorunlar olacakt\u0131r. t\u00fcrkiye hedef kitle ise sadece site i\u00e7in al\u0131nabilir bence. zaten bir siteniz vard\u0131r ona ek isim olarak paran\u0131z \u00e7oksa bence gereksi harcama \ud83d\ude42 al\u0131nabilir mesela fenerbah\u00e7e.com fenerbahce.com acmas\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir ne kadar gerek var ihtiya\u00e7 biraz sorgulanmal\u0131.<\/p>\n

\u015fimdi gelelim en esas konuya problemin b\u00fcy\u00fcg\u00fcne. yukar\u0131da hel alan ad\u0131 mimarisi ve internet mimarisini siz egeni\u015fce anlatt\u0131m ama alan ad\u0131 sadece web sitesinden ibaret de\u011fil. i\u015fte alan ad\u0131n\u0131 barindirdiginiz sitenin yay\u0131nland\u0131g\u0131 internetteki depo alan\u0131 yani hositng firms\u0131n\u0131nda IDN donan\u0131m ve yaz\u0131l\u0131mdal olarak desteklemesi \u00e7ok \u00f6nemli ve hositng firma se\u00e7im kriteri giriyor devreye.<\/p>\n

\u00f6zetlersek \u00a0:<\/strong><\/p>\n

IDN tr uzant\u0131l\u0131 alan adlar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in gereksinim\u015fler<\/p>\n

IDN destekli taray\u0131c\u0131<\/p>\n

hosting firmas\u0131 IDN \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesi desteklemeli<\/p>\n

hadi bunlar bizim se\u00e7imimiz bizim elimizde IDN destekliyi se\u00e7ebiliriz.<\/p>\n

peki emailler ne olacak \u00e7al\u0131\u015facak m\u0131 ? \u00a0abla@ay\u015fe.com maili \u00e7al\u0131\u015f\u0131rm\u0131 ? i\u015fte esas b\u00fcy\u00fck problem ve sorunlar burda ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n

maildeki IDN deste\u011fi \u00a0bizim kontrol\u00fcm\u00fcz d\u0131\u015f\u0131m\u0131da \u00a0bize herkez mail atabilir mail atcak ki\u015filerin IDN destekli programlar\u0131 kullanmas\u0131na nas\u0131l zorlayabiliriz ki ? mail atan programdan da mail atm\u0131yabilir bedava mail servis sa\u011flay\u0131c\u0131 maili olabilir \u00a0hotmail.com gmail. yahooo.com IDN destekliyormu<\/p>\n

bedava mail sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 IDN \u015fu saat itirbari \u00a0ile desteklemiyor (kendim bizzat test ettim) \u00a0 gmailden deneme@ay\u015fe.com mail atal\u0131m bakal\u0131m atabiliyormusunuz \u00a0tabiki mailde ascii i\u00e7erik format kontrol\u00fc var ve buna tak\u0131l\u0131yorsunuz. asl\u0131nda biz ne sat\u0131n alm\u0131\u015ft\u0131k IDN yani bu\u00a0xn--aye-tza.com<\/p>\n

deneme@xn--aye-tza.com \u00a0atarsan\u0131 mail gidecektir. iyide ne yapay\u0131m ben b\u00f6yle maili dergibisiniz i\u015fte amerkian ascii si yine i\u015f ba\u015f\u0131nda. g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi\u00a0maillerde problem b\u00fcy\u00fck. tr uzant\u0131l\u0131 mailler iphone da \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor hesap tan\u0131mlanam\u0131yor bile IDN destegi email yaz\u0131l\u0131mlarda da olmal\u0131 , e mail servis sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131nda da olmal\u0131. \u00a0gmail ve hotmail desteklemiyor gmailden tr uzant\u0131l\u0131 bir maili olana mail at\u0131lam\u0131yor problem b\u00fcy\u00fck hotmailden de at\u0131lam\u0131yor problem burdada b\u00fcy\u00fck iphone telefon mail uygulamas\u0131ndanda.<\/p>\n

outlook da atmay\u0131 ba\u015fard\u0131m herkez outlook mu kullan\u0131yor ???? problem giderek b\u00fcy\u00fcy\u00f6r. \u00a0t\u00fcm alt yap\u0131y\u0131 de\u011fi\u015ftirmeden katmansal \u00e7akma \u00e7\u00f6z\u00fcmlerle \u00fcreitlen bence teknoloji bile demiyorum bu IDN e sadece y\u00f6ntem tani bir teknik ama heryerde \u00e7al\u0131\u015fmayan her cihazda \u00e7al\u0131\u015fmayan bir teknik, daha \u00e7ok zamana ihityac\u0131 var. bence en az bir 5 y\u0131l\u0131 daha var gibi …..<\/p>\n

\u00f6lme e\u015f\u015fe\u011fim olmeyemi geldik \ud83d\ude42 eee e\u015f\u015fek de\u011filiz dedik .<\/p>\n

\u00a0Ke\u015fke :\u00a0<\/strong><\/p>\n

insanlar\u0131 do\u011fru y\u00f6nlendirsele bu sorunlar\u0131 bildikleri halde para kazanmak ama\u00e7l\u0131 kand\u0131rmasalar. bende bu derin yaz\u0131y\u0131 yazmazd\u0131m . tr karakter alan ad\u0131 al\u0131m\u0131 i\u00e7in bilin\u00e7siz tuza\u011fa d\u00fc\u015fmeyin. anlatt\u0131\u011f\u0131m \u015fartlar size uyyor bilincinde olun.<\/p>\n

ama g\u00fczel olan \u015fu bu i\u015f desteklenir global hale IDN girer ve yaz\u0131l\u0131mlardada sorun ortadan kalkar ise.<\/p>\n

we birde tr isimli sitelerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 olursa bizde bi internette gezerken amerikan s\u00f6m\u00fcrgeli\u011finden kurturluruz. www.t\u00fcrk\u00e7e.com \u00a0girmek ne kadarda vatan sever olurdu \ud83d\ude42 benim fikrim tr her platformda yani IDN birg\u00fcn olurda sorunsuz \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa. dum ascii alan adlar\u0131 de\u011fi\u015ftirilmeli, \u00a0millet olarak desteklenmeli ama millet buna haz\u0131r m\u0131 ??<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0KAYNAK\u00c7A :<\/strong><\/p>\n

Daha resmi detayl\u0131 bilgi i\u00e7in sizlere com.tr da\u011f\u0131t\u0131c\u0131m\u0131z\u0131n resmi yaz\u0131s\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da sunuyorum<\/p>\n

https:\/\/www.nic.tr\/index.php?USRACTN=STATICHTML&PAGE=idn_info_nt<\/p>\n

T\u00fcrk\u00e7e \u0130nternet Adresi Hakk\u0131nda Bilgi \u0130stiyorum<\/p>\n

“.tr” Alan Ad\u0131 Y\u00f6netimi’nin \u00f6nerisi ve DNS \u00c7al\u0131\u015fma Grubu’nun 19 Ekim 2006 tarihinde ald\u0131\u011f\u0131 karar uyar\u0131nca, ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015filere, T\u00fcrk\u00e7e karakterler (\u011f, \u0131, \u00fc, \u015f, \u00f6, \u00e7) i\u00e7eren alan adlar\u0131 tahsisi 04 Aral\u0131k 2006 tarihinde ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrk\u00e7e karakterler (\u011f, \u0131, \u00fc, \u015f, \u00f6, \u00e7) i\u00e7eren alan ad\u0131 ba\u015fvurular\u0131nda\u00a0https:\/\/www.nic.tr<\/a>\u00a0adresinde varolan prosed\u00fcr izlenmektedir. Di\u011fer bir deyi\u015fle, T\u00fcrk\u00e7e karakter i\u00e7eren alan adlar\u0131, “com.tr”, “org.tr” vb.\u00a0belgeli<\/span>\u00a0tahsis edilen uzant\u0131lar i\u00e7in hak sahipli\u011fini g\u00f6steren resmi belgelere istinaden; “web.tr”, “gen.tr” gibi\u00a0belgesiz<\/span>\u00a0tahsis edilen alan adlar\u0131nda ise “ilk gelen al\u0131r” yakla\u015f\u0131m\u0131 ile hareket edilerek, ba\u015fvuru yapan ki\u015fi ya da kurulu\u015fa tahsis edilmektedir.
\nUygulamaya ait \u00f6nemli bilgi<\/span><\/b><\/p>\n

WEB taray\u0131c\u0131lar\u0131 (Firefox, Internet Explorer, Opera vb.) uluslararas\u0131 alan adlar\u0131n\u0131\u00a0(IDN – Internationalized Domain Names)<\/i>yayg\u0131n olarak desteklemekte, ancak, e-posta teknolojileri hen\u00fcz yeterince ve yayg\u0131n destek sa\u011flamamaktad\u0131r.<\/p>\n

Kullan\u0131m alanlar\u0131 ve teknik bilgilere ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi almak i\u00e7in l\u00fctfen\u00a0t\u0131klay\u0131n\u0131z.<\/a><\/i><\/p><\/blockquote>\n

https:\/\/www.nic.tr\/index.php?USRACTN=STATICHTML&PAGE=idn_info<\/p>\n

http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Internationalized_domain_namehttp:\/\/php.net\/manual\/tr\/function.idn-to-ascii.php<\/p>\n

http:\/\/www.verisigninc.com\/en_US\/products-and-services\/domain-name-services\/value-added-products\/idn-domain-names\/scripts-languages\/index.xhtml<\/p>\n

http:\/\/stackoverflow.com\/questions\/183485\/can-anyone-recommend-a-good-free-javascript-for-punycode-to-unicode-conversion<\/p>\n

http:\/\/idn.icann.org\/E-mail_test<\/p>\n

http:\/\/tools.ietf.org\/html\/rfc4952<\/p>\n

http:\/\/www.idnconvert.com\/<\/p>\n

web ascii t\u00fcrk\u00e7e karkaterler<\/strong><\/p>\n

\u00e7 &#231;
\n\u0131 &#305;
\n\u011f &#287;
\n\u00f6 &#246;
\n\u015f &#351;
\n\u00fc &#252;
\n\u00c7 &#199;
\n\u0130 &#304;
\n\u011e &#208;
\n\u00d6 &#214;
\n\u015e &#350;
\n\u00dc &#220;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

bildi\u011fimiz gibi 26 harfden olu\u015fmaktad\u0131r. bilgisayar\u0131 amerikal\u0131lari cad edeceklerse ilk kendileri i\u00e7in icad edeceklerdir zatende \u00f6yle oldu. Ama admalar burda ihtiya\u00e7tan b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015fler sadece 26 karakterin yetmiceni anlam\u0131\u015flar hesaplamalar i\u00e7in rakamlar\u0131 ve baz\u0131 i\u015faretleride i\u00e7ine al\u0131p kafay\u0131 k\u0131r\u0131p amerikan karkater tablosu denilen bir karakter tablo standart\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131r<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[6,67],"tags":[424,435,827,1166,2043,2107,2233],"class_list":["post-2700","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilisim-it-haber","category-web-teknlojileri","tag-alanadi","tag-almak","tag-domain","tag-idn","tag-teknolojileri","tag-turkce","tag-web","has-post-title","has-post-date","has-post-category","has-post-tag","has-post-comment","has-post-author",""],"aioseo_notices":[],"views":6267,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2700"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2700\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.karadere.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}