Nesnelerin İnterneti (IoT – Internet of Things) Nedir?

Merhaba teknoloji severler;

Uzun süredir aklımda olan IoT yani Internet of Things konusuna biraz değinmek istiyorum.

Türkçe çevriminde nesnelerin interneti yani cihazların yada şeylerin interneti olarak çevrilmektedir. Şey den kasıt benim tanımımda da olduğu gibi WIFI (kablosuz internet bağlantı aracı), Ethernet (RJ45 kablolu) ve en az GPRS (1G, 2G, 3G, 4G, 5G) gibi internette iletişim kurabilme yani bağlanana bilme özelliği olan tüm elektronik cihazların bulunduğu özel bir ağ gibide düşünülebilir.

Fiziksel nesnelerin (eşyaların, elektronik cihazların) birbirleriyle veya daha büyük sistemlerle bağlantılı olduğu iletişim ağıdır.

Elektronik bir bileşeni olmayan nesnelerinde sensörler ve iletişim modülleri ekleyerek IoT cihazı haline dönüştürebilirsiniz.

Uygulama alanları :
Akıllı şehir uygulamaları
Akıllı çevre uygulamaları
Akıllı ev uygulamaları
Tedarik uygulamaları
Akıllı hayvancılık uygulamaları
Önemli Kavramlar :
Veri analizi mimarisi
Veri toplama mimarisi
Veri iletişim mimarisi
Sensör teknolojileri
Güvenlik ve kişisel verilerin gizliliği

Tarihte ilk IoT cihazı :

1991 yılında Cambridge Üniversitesi’ndeki yaklaşık 15 akademisyenin kahve makinesini görebilmek için kurduğu kameralı sistem o günün koşullarında değerlendirildiğinde ufuk açıcı bir uygulamaydı. 2001 yılına kadar kullanılan sistem, kahve makinesinin görüntüsünü dakikada üç kez bilgisayar ekranlarına gönderiyordu. Çevrimiçi ve gerçek zamanlı olması sebebiyle “nesnelerin interneti” kavramının ilk örneği olarak tarihte yerini aldı.

Uygulama Alanları:

Birçok IoT çözümü üreten firma mevcut dijital operatörlerin de bu pazar ilgisini çok çabuk çekti çünkü belli bir abone sayısına ulaşan GSM operatörleri IoT networkünün genişlemesi ile milyonlarca cihaza data hattı yani yeni abone kazanacakları bir pazar fırsatı sunuyor. Bir IoT sera tarım kontrol uygulamasını kontrol etmek için GSM data hattına ihtiyacınız olacak. Başlıca buna benzer bir çok enerji sektörü gibi sektörlerde saat okuma IoT akıllı çözümler ile iş dünyasında da ciddi kullanım alanları mevcut.

Akıllı Ev, Sağlık uygulamaları, Akıllı hayvancılık uygulaması, Akıllı Çevre, Hasta Takip sistemi, Lojistik, Giyilebilir Uygulama, Araç Takip Sistemleri, Endüstriyel Uygulama vb.

Kişisel uygulama alanlarına IoT akıllı ev sistemleri veya IoT sağlık takip cihazları ile yaşlı ve bakıma muhtaç insanların sağlık durumlarında anormal durumların oluşmasında bildirimler alarak veya GPRS takip sistemleri ile yer tespiti yapılabilmektedir.

Sensörlerin Önemi :

IoT cihazlarda sensörler çok önem teşkil etmektedir. Bu konuya özellik ile değinmek istedim çünkü aslında IoT cihazlar akıllı cihaz diye tabir edilen bazı özel bilgimi toplama yetisi olan cihazlardır bu bilgileri dijital veriye dönüştürerek bilgisayar dilinde bir client veya server cihaza iletebilmektedir. İşte sensörlerde tam burada önem kazanmaktadır. Bunu bir örnek ile açıklamak gerekir ise; bir thermostat yani sıcaklık nem ölçen sensör, aslında bu bilgiyi cep telefonumuza ileten IoT modülündeki elektronik nem ve sıcaklık ölçümü yapan bir sensördür. Buna benzer sayısız hem insan hayatında hem de üretim endüstri iş dünyasında kullanılan sayısız örnek vermek mümkün. Parmak okuyucu biyometrik sensörler yüz tanıma sensörleri gibi. Akılı olmayan cihazlara sonradan sensörler eklenerek IoT cihazlara dönüştürülebilirler. Buna bir örnek vermek gerekir ise fabrika üretim sistemindeki bir ürünün geçtiği üretim hattına hareket sensörü eklenerek stok sayım işlemi yapılabilir hale getirilebilir.

IPV6 ve 5G IoT Networkü Niçin Çok Önemli !

IPV6 alt yapısı hala hayata geçmedi ama tüm alt yapı hazır. IPV4 4.2 milyon tekil ip adres destekler iken IPV6 16 sayı mimarisi ile sınırsız tekil ip adresi desteklemekte bu sebepten tüm cihazların tekil ip adresi almasını sağlayacaktı. Bu yeni network alt yapı mimarisi ile IoT cihazları direkt bir birleri ile ara bir server cloud (bulut) sistemine ihtiyaç duymadan iletişim kurabileceklerdi. (1999 yılından beri gündemde olan bir teknolojik değişim) Ama IPV6 bazı nedenlerden hayatımıza geçemediğinden IPV4 shared ip (paylaşımlı ip network alt yapısı) adresleri NAT ve PAT çözümleri ile ip genişletilmesi yapılarak IPv4 ip genişletmesi tekil çoğaltım olmayarak çözülmüştür. IoT cihazlarda bir sever sistemi üzerinden merkezi bir birim gateway alt yapısı ile kendi eko sistemlerinde birbirleri ile iletişim kurmaktadır.

5G neden önemli sorusuna da şöyle cevap verebilirim. tüm teknoloji son 10 yıldır ciddi gelişirken dijital yaşam iyice büyümeye başladı internete bağlı cihazlar milyonları buldu sadece xiaomi firmasının 252 milyonun üzerinde IoT cihazı bağlanmış durumda şuanda IPV4 share ip le bu network çalışmakta ve cihazların tekil bir ip maalesef IPv6 hayata geçirilemediğinden shared ip kullanılmaktadır demiştim. İnternet günümüzde bilgiayarlar , sunucular ve IoT cihazlar cep telefonları gibi cihazların artması ile devasa bir network olarak dünyaya ağlarını ördü. Gelişen içeriklerim medya görsellerinin kaliteleşmesi verinin büyümesine yani transfer sırasındaki iletilen datanın büyümesine ihtiyaç duymaktadır. IoT cihalardaki kameralar ile görüntülü konuşmalar buna bir örnek. Kablolu internetin kablosuz kablosuz internetinde daha esnek mobiliteye geçmesi ile 5G yani mobil taşınabilir daha dinamik internetin de hızlanmasının bir ihtiyaç olduğu apaçık bir gerçek. 5G bu sebepten çok önemli IoT cihazlar bu teknolojinin yayılması ile doğru orantılı olarak paralel bir büyüme elde edeceğini düşünüyorum. IoT cihazların yayılması 5G ‘nin elinde diyebiliriz.

IoT Nasıl Çalışır

İlk IoT cihazlarının her cihaz’ın bir IP adresi alacak şekilde mimari yapılmıştı fakat IPV6 ‘nın günümüzde hala 20 yıldır tam anlamı ile hayata geçirilememesinden kaynaklı ağ (network) sistemlerinin farklı çözümler ile ağ yapılarını genişletmesi ile IoT modülleri de birbirleri ile bu ağ yapılarında iletişim kurmaktadır. Burada değişmeyen tek şey internetin özü olan IP – Internet Protocol dür diyebiliriz. Veri iletişimi http veya güvenli sürümü olan https IP ile yapılmaktadır. İnternet bağlantı modem cihazlarına çoklayıcı HUB veya Switch teknolojileri entegre edilerek IPV4 mimarisindeki kısıtlı ip sorunu çözülmüştür. Merkez ve yerel mimari ile cihazlar konuşmaktadır. Ek bir eko sistem ile de aynı üreticiye ait IoT modülleri içinde bir gateway yani modem gibi merkezi bir cihaz ile de bir birlerinin kontrol edilmesi sağlanmaktadır. Bir IoT modülü üreticinin gateway (ağ geçidi) cihazı ile direk konuşur. Bu gateway cihazı da ortamdaki internet modem ile dış dünyaya yani internete açılarak üretici firmanın server sistemi ile konuşur. Bir web yazılımı veya mobil uygulamalarda internet üzerinden direk IoT üreticisinin serverı ile konuşarak IoT cihazların yönetimi kontrolü sağlanmış olur. Özet ile bir IoT eko sistemi bu şekilde çalışır. Bu sistem ile internetin olduğu her yerden IoT cihazınızı özellikleri ile uyumlu erişim kontrol etmeniz veya bilgi almanız mümkündür. Evinizdeki odanın sıcaklığını iş yerinizden öğrenebilir. IoT destekli IP kamera cihanız ile ortamı gözlemleyebilirsiniz.


Bir IoT cihazda en temel gereken özellik internete girebiliyor olması Wi-Fi (wireless kablosuz internet bağlantı teknolojisi) teknolojisi yada GPRS teknolojisi veya kablolu ethernet desteği ile internete bağlanabilmesi diyebiliriz. Bir diğer bağlantı yöntemleri ise Bluutooth ile gateway üzerinden internete çıkabilirler. Gateway ile konuşabildikleri bir diğer teknolojide Zigbee protokolü düşük frekans ile uzak mesafe iletişim teknolojisidir. Bu protokol genellik ile portatif taşınabilir (mobil) sensör modüllerinin pil ile çalışan versiyonlarıdır. Bir örnek ile açıklamak gerekir ise ısı ve nem ölçen bir modül hüç bir sabit elektrik fişine ihtiyaç duymadan taşınabilir portatif bir modüldür. Üzerinde 2 ile 3 yıl çalışabileceği bir pil mevcuttur. Normalde modül IoT sistemine tanımlandıktan sonra uyandırılana kadar pasif modda (stand by) çalışmaktadır. Uygulamadan sensörün sıcaklık ve nem bilgisini göndermesi istendiğinde uygulama internet ile server’a bu bilgiyi iletir. Merkezi server ile sürekli (real time) iletişim halinde olan IoT gateway (ağ geçidi) pasif olan IoT modülüne (pilli) bu isteği ileterek onu uyandırır modül uyanıp sensörü ile ölçüm bilgilerini aldıktan sonra gateway bu bilgiyi iletir ve tekrar uyku moduna yani pasif moda geçer. İşte gateway ile IoT modül arasındaki bu iletişim Zigbee protokolü ile gerçekleşir. Cihaz en fazla elektrik enerji harcamasını uyanma ölçme durumlarında kullanır genelde pasif modda (uyku modunda) olduğu için pili birkaç yıla kadar dayanabilmektedir.

IOB – Internet Of Behaviors Nedir ?

“Davranışların İnterneti” 2019 Gartner bir IT sempozyumunda gündeme getirdiği yeni bir kavram olarak karşımıza çıkıyor. Gartner’a göre IoB hâlâ ilk günlerinde olabilir, ancak 2025 yılı sonuna kadar dünya nüfusunun yüzde 50’sinden fazlası, ister hükümetten ister özel bir şirketten gelsin, en az bir IoB programına maruz kalabilir. (3 milyar insan)

Bu konu kavramsal olarak ortaya atıl bir konu şuan için IoT evrimindeki bir sonraki adımı olaraktan tanımlayabiliriz.

Aslında insanların davranışlarına göre çalışan teknolojiler 10 yılı aşkın süredir hayatımızda buna bir örnek vermek gerekir ise Google arama motorundaki araştırdığınız bir konu ile ilgili reklamların başka bir sosyal medya platformunda karşınıza çıkması software (yazılımsal) bir IoB servisidir. diyebiliriz. IoB nin gelecekte kullanılacağını savunan bu görüşün en temel sebebi son 5 yıldır ciddi teknolojik yeni kavramlar ve teknolojilerin çıkması yapay zeka ve artırılabilir gerçeklik gibi ve toplanan bu büyük verilerin (Big Data ) veri madenciliği yazılımları ile anlamlı hale getirileceği yazılımların ve donanımsal teknolojilerin olması.

Yandex Metrikada servisi ile internet web sitenizdeki ziyaretçilerin mouse hareketlerini analiz ederek farklı teknolojileri tetikleyebilirsiniz. Kişiye özel kampanyalar. Önümüzdeki 4 yılda 2025 yılına kadar 3 milyar insanın en az bir IoB sistem ile iletişime geçeği tahmin edilmekte. Buna otonom elektrikli arabaları örnek verebiliriz.

Google firmasının uzun yıllardır reklam süreçlerinde bu kavramı kullanmıştı yazılımsal (software) olarak kullanıcıların Google arama motorundaki kelimeleri başka bir platforma IoB servisi olarak satması ve o platformun bu servis ile kullanıcının davranışına göre ona ilgili ürünleri göstermesini gösterebiliriz. (Şekil 4) İşte IoT cihazlarının ilk halleri sadece insanın bir cihazı uzaktan internet aracılığı ile kumanda etmesi ile başlayan süreç insan davranışına göre farklı sonuçlar üreten bir dinamik evrilme sürecine IoB diyebiliriz. Bu kavram çok yeni ve teorik bir fikirdir. İleride insan davranışına yönelik IoT cihazların artacağını ihtiyaç olduğunu öne sürmektedir.

IoE – Internet Of Everythings Nedir ?

IoT kavramı giderek evrim geçirmeye devam ediyor. Tüm her şeyin bir IoT yani dijitalleşeceğini düşünmekteyiz. Bir çok kaynakta IoT ile IoE aynı kavram olarak anlatılmakta bunlar kavramsal söylemler olduğundan çok farklı değiller aslında. Bu yeni çıkan iki IoB ve IoE kavramlarının özünde her türlü bir IoT bulunmaktadır. “Her Şeyin İnterneti” şuan için güncel teknolojilerinde gelişimi ile beraber bir çok alanda yaygınlaşacağı öngörülmekte ve aslında da bu süreç yavaş yavaşta gerçekleşmeye başladı. IoT hayatımıza iki ana başlıkta girmiş durumda bir kişisel yani son kullanıcıların günlük hayattaki ihtiyaçlarını kolaylaştıran çözümler birde iş dünyasında endüstri gibi üretim yapılan tüm süreçlerde kullanılıyor. Bunlara birer örnek vermek gerekir ise günlük yaşamda akıllı ev sistemleri veya çözümlerini örnek gösterebiliriz (smart home). Xiaomi akıllı ev IoT çözümleri Google Nest , Amozon Alexa, Fibaro ve Keemple gibi sayısız teknoloji firması bu işe girmiş durumda. Endüstri alanında ise üretim hattındaki bir çok teknoloji IoT sayesinde birbirleri ile konuşacak daha güvenli , kaliteli az maliyetli optimum fayda ile üretim alanlarına katkı sağlamaya devam edecektir. Bu teknoloji tüm diğer yazılımlar ile de entegre olarak bir firmanın stok durumunu otomatik güncellemesini şirket ana yazılımı ERP sistemine iletebilecektir. Dolayısı tüm yazılımlarında IoT servislerini desteklemesi kaçınılmaz bir ihtiyaçtır. Bu evrimleşme yavaş yavaş olmaya başladı artık bir şirketin CRM yazılımında aranan bir özellikten çok varsayılan bir özellik olarak IoT desteği gelecektir. Bu süreç tüm Dünyada evrimini tamamladığında “Her Şeyin İnterneti” olan bir Dünyamıza hoş geldiniz diyebiliriz. Yani özel ile diğer yeni gelişen yapay zeka, big data, davranışların interneti ve yeni çıkacak olan tüm teknolojiler ile cihazların insan ve süreçler ile veriye dönüştüğü her şey diyebiliriz.

Her Şeyin İnterneti (IoE), “Ağ bağlantılarını her zamankinden daha önemli ve değerli hale getirmek için insanları, süreç, verileri ve nesneleri bir araya getiriyor; bireyler ve ülkeler için bilgiyi yeni yetenekler, daha zengin deneyimler ve işletmeler için eşi görülmemiş ekonomik fırsatlar haline getiriyor”, (Cisco, 2013).

Özetle IoE, Nesneleri (Things), İnsanları (People), Süreçleri (Processes), Veriyi (Data) Internet üzerinden akıllı bir şekilde bir araya getirerek yeni edinimler sağlamayı amaçlamaktadır. IOE, dünyada genel veya özel ağlar üzerinde standart protokollerle bağlantılı bulunan milyarlarca objenin sensörler ile kendisiyle ve çevresiyle ilgili durum bilgilerinin işlenmesi ile buna göre akıllık süreçlerin yürütülmesidir.

IoT Eko Sisteminde Gördüğüm Başlıca Sorunlar

Bu konuya ayrıca değinmek istedim IoT aslında 15 yılı aşkındır gündemde olan bir durum. Tam olarak IoT olarak olmasa da akıllı ev otomasyonu akıllı evler ifadesi ile karşımıza çıkı. Bir çok teknoloji markası dünyaca ünlü akıllı ev veya akıllı ürün eko sistemleri üretti ve satışa sundu. Buradaki en büyük sorun bir evde temel akıllı olması gereken ihtiyaçların tek bir firma üretmemesi ve onun eko sisteminde olmamasıdır. Yani biraz örnek ile açmak istersem yangın kontrol akkıllı alarm sistemini a firması ve onun kumada sistemleri ayrı bir uygulaması ile kontrol ediliyor iken. Işıklandırma sistemlerinin akıllı yapılmasında kullanılan ürünün B firması ve ona özgü kontrol kumanda uygulaması ile kontrol ediliyor olması ve iki akıllı sistemin bir birleri ile bir teknolojik ağ iletişiminin olmaması ayrı birer eko sistem olarak çalışması.

Aynı şekilde buna bir çok örnek verilebilir. Bir diğer örnek de beyaz eşya diye gruplandırılan teknolojik aletlerin akıllı olması akıllı TV ve akıllı bir buzdolabı ikiside farklı markalar ise iki farklı uygulama ile yönetmeniz gerekiyor Aynı markanın ürün gruplarını alırsanız örneğin LG markasının akıllı TV akıllı buzdolabı ve akıllı çamaşır makinesini tek bir kumanda merkezinden yani LG akıllı smart eko sistemden ve uygulamadan üretebilirsiniz işte tamda sorun burada başlıyor eğer evinize akıllı bir kamera sistemi takacaksanız LG nin üretmediği bir teknoloji Xiaominin akıllı ip kamerasını aldınız ama onunda kendi akıllı eko sistemi Xiaomi Mi Home uygulamasını kurmanız gerekiyor. Hadi onu kontrol için o uygulamayı kumanda sistemini kamera için de bu uygulamayı oradan oraya uygulamalar arasında gezinir olacaksınız . Akıllı teknolojiler işimizi kolaylaştıracak iken kendimizi karmaşık kompleks bir uygulamalar havuzunda buluverdik. İşte bu sorunlar son bir kaç yıla kadar tüm kullanıcılardan gelen geri bildirimler ile üretici firmalarında dikkatini çekti ve IoT olarak bu ürünlerin kendi aralarında bir standart protokol ile konuşmaları üzerine bir konsorsiyum kuruldu. Bu mutabakat henüz emekleme aşamasında hiç yoktan yere bir adım atıldı.

Birde bu firmaları ortada bir birleri ile entegre eden ve IoT ağını kurmaya çalışan girişimci firmalar var Google Home Amazon Alexa gibi Xiaomi Mi Home bir çok farklı IoT cihazı tek uygulamada kontrol etmenize olanak sağlamaya çalışıyor.

IoE ‘nin Temel Amacı

IoE teknolojisinin temel amacı, toplanan bilgileri eylemlere dönüştürmek, veriye dayalı karar vermeyi kolaylaştırmak ve yeni yetenekler ve daha zengin deneyimler sağlamaktır.

IoE Dört Temel Bileşenden Oluşur

– İnsan: İnsanları daha uygun yöntemlerle birbirine bağlamak

– Veri: Daha doğru kararlar vermek için ham veriyi anlamlı bilgiye dönüştürmek,

– Süreç: Doğru bilgileri doğru kişiye (veya makineye) doğru zamanda sunmak.

– Nesne: Akıllı karar verme için ağ üzerinden birbirine bağlı fiziksel nesneler, (IoT) olarak da adlandırılır.

IoE ve IoT Arasındaki Farklar

Internet of Everything (IoE) kavramında insanlar, süreçler ve veriler IoT ekosistemi üzerinde yaşar. IoE, Internetin gücünü iş ve endüstride gelişmelerini nesnelerin internetindeki gelişmelerle entegre ederek yaşamımızı daha iyi hale getirecektir. IoT, Internete bağlı fiziksel cihazlardan oluşan bir ağdır, bu objeler etrafındaki olayları okuyup haberleşebilir, ve otomatik kararlar alabilir. Örneğin Google’ın satınalması ile ünlenen Nest akıllı termostat bu cihazların ilk örneklerindendir. IoE ise bu ağın üzerinde iş model ve süreçlerini yürütecek ve yepyeni iş yapış şekilleri ortaya çıkacaktır. Öncelikle toplanan verilerin Analizi (Big Data), veriye dayanan tahminleme ve karar verme (otonomasyon) gibi heyecan verici gelişmeler bu sayede insan hayatına girecektir.

Sonuç olarak yeni yeni gündeme gelen Endüstri 5.0 çağında beklenen insan ile makinenin beraber yaşama felsefesi de IoE kavramı üzerinde kurulacaktır.

IoT nihai halinin tüm dünyada geçerli olması için yapılması gerekenler

IoT evrensel bir protokol olmalı bluettoh wifi ve nfc gibi tüm elektronik cihazlarda IoT standart protokolü desteklemeli ve ürünler IoT simgesi ile satılmalı.

Güvenlik konusunda ciddi teknolojik önlemler alınmalı

Beğendiğim Videolar :

Ray Ban & Facebook iş birliği selfie gözlük

İnsanlı Drone bir örnek Jetgiller gerçekmi oluyor

Xiaomi Mi Home Cep Telefonu Kontrol Arayüz İncelemesi

Günlük Yaşamda IOT Fibaro – Akıllı Ev Sistemi

Günlük Yaşamda IOT – Keemple – Akıllı Ev Sistemi

Moley Robotic Kitchen Cooks Cauliflower Risotto 500 adet dünya yemeği yapabiliyor.

Yandex Metrica IoB Services

Amazon Go – IOE Internet Of Everything bir örnek

SAP Leonarda ile IOT

IOT olmayan akıllı cihazlara örnek : Bu kavramda internete bağlanamayan ama üzerinde smart bir elektronik teknoloji olan kapalı devre IOT cihazlar diyebiliriz. Daha çok giyilebilir cihazların interenete bir cihaz ile kontrol edilemeyen ürünleri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Sıcaklık LED göstergeli termos

İSÜ Dijital Odaklı MBA Yüksek Lisans hatıratlarından Vol 6

(Vize Sınavları 2021 – Remote & Local Education)

Sürüm Geçmişi ;

27.12.2021 : IoE – Internet of Everything yazısı eklendi.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)